دامداری نوین 2 – بز آلپاین

بز آلپاین (Alpine Goat)

زیستگاه اصلی بز آلپاین کوهستان‌های آلپ فرانسه و سوئیس است. این بز به رنگ‌های قهوه ای، خاکستری تیره و یا ابلق مشاهده می‌شود. این نژاد در تمام مناطق فرانسه پراکنش دارد و 55% از جمعیت بزهای تحت رکورد این کشور، متعلق به نژاد آلپاین است.

بز آلپاین

برخلاف بزهای بومی ایران، بزهای نر و ماده آلپاین معمولا دارای موهای کوتاهی هستند و غالبا دارای رشته‌هایی از موی بلند با رنگی متمایز از سایر قسمت‌های بدن در امتداد ستون فقرات خود هستند. www.arashsaedi.com

وزن بزهای ماده به طور متوسط 63 کیلوگرم و وزن بزهای نر 78 کیلوگرم است و بلندی قامت بزهای ماده و نر نیز به ترتیب 77 و 85 سانتیمتر است.

از نظر نوع رنگ، محدودیت خاصی در این نژاد وجود ندارد و از رنگ سفید خالص با رگه‌های حنایی، خاکستری، قهوه‌ای، سیاه، قرمز، ابلق و یا ترکیبی از رنگ‌های مذکور دیده می‌شود.

هر دو جنس نر و ماده آن، معمولا مو کوتاه هستند ولی ماده‌ها، اغلب دارای رشته‌هایی از موی بلند در امتداد ستون فقرات هستند. گوش این نژاد، متوسط، کشیده و راست و دارای بافتی نرم است.

بز آلپاین

سینۀ عمیق و پهن دارد. لگن پهن و اندکی خمیده است. اندام های حرکتی با اتصالات قوی به بدن متصل هستند و حالت پاها بی‌نقص است. سیستم پستانی حجیم بوده و اتصالات مناسب در بخش پسین و پیشین پستان موجب شده است که پس از شیردوشی بافت پستان خیلی سریع جمع شود و به حالت نخستین باز گردد. www.arashsaedi.com

بز آلپاین

از اوایل دهه 70 میلادی، برنامه‌های اصلاح نژادی آلپین به منظور بهبود کیفیت شیر آغاز شد. جمعیت پایه 159 هزار راسی وارد برنامه های ثبت رکورد شد که 41500 راس از آنها به طور مرتب تلقیح مصنوعی می‌شدند. پیشرفت ژنتیکی حاصل از برنامه های اصلاح نژادی موجب شد تا این نژاد نه تنها در فرانسه بلکه در اقصی نقاط دنیا عملکرد تولیدی و تولید مثلی بسیار ممتازی را از خود نشان بدهد.

بز آلپاین

متوسط تولید شیر بزهای آلپاین در 305 روز بیش از 900 لیتر شیر می‌باشد. www.arashsaedi.com

به دلیل زندگی در شرایط کوهستانی، بزهای آلپاین مقاوم، چالاک و با قدرت پیاده روی و کوه پیمایی مثال زدنی هستند و می‌توانند از صخره‌های شیبدار کوه‌های بلند بالا رفته و از مراتع آن استفاده کنند. به همین دلیل برخی فکر می‌کنند چون منشا نژاد آلپاین از کوهستان‌های سرد منطقه آلپ است، نمی‌تواند در مناطق گرمسیر زندگی کند.

جایگاه پرورش بز آلپاین

اما مشاهدات میدانی نشان داده است که این نژاد علاوه بر شرایط آب و هوایی سرد، قابلیت مناسبی برای زنده ماندن در شرایط گرم و خشک را داشته و تقریبا با هر نوع شرایط آب و هوایی سازگار است.

بز آلپاین از دو منشا فرانسوی و سوئیسی است که بز آلپاین فرانسوی کمی قد بلندتر و لاغرتر از نوع سویسی است.

با توجه به وجود خصوصیات مناسب شیرواری در بز آلپاین، بسیاری از کشورها بز آلپاین مخصوص خود را نگهداری و تثبیت کرده‌اند. بز آلپاین فرانسوی، سوئیسی، انگلیسی و آمریکایی برخی از گونه‌های تثبیت شده از بزهای آلپاین هستند که در این بین بزهای فرانسوی تولید شیر بیشتری دارند. نژادهای فرانسوی شیروارتر و دارای پستان‌های بزرگ، متناسب و خوش‌تراشی هستند، لذا بز آلپاین فرانسوی بیشتر در مرکز توجه و نظر دامداران قرار دارد.

ورود بز آلپاین به ایران به سال‌های اخیر بر میگردد و این نژاد هنوز توسعه چندانی در کشور ندارد. بر اساس آمار اولیه تاکنون بیش از 15 واحد نیمه صنعتی پرورش بز آلپاین و سانن در ایران وجود دارد که جمعا 200 هزار راس بز در آنها پرورش داده می‌شود.

بز شیری انتخاب کنم یا گاو شیری؟

 

نحوه شناسایی تقلبات شیر

کدام نژاد را انتخاب کنیم؟ سانن یا آلپاین؟

با توضیحاتی که در رابطه با خصوصیات تولیدی بز سانن (قسمت اول ، قسمت دوم)  و خصوصیات تولیدی بز آلپاین ارائه شد، شاید اولین سوالی که در ذهن ایجاد می‌شود آن است که: www.arashsaedi.com

بز نژاد سانن برای پرورش بهتر است؟ بز نژاد آلپاین برای پرورش بهتر است؟ کدام یک را انتخاب کنیم؟!

بر اساس یک توصیه عمومی برای دامدارانی که قصد دارند تا پرورش بز را بصورت مزرعه‌ای و یا در سیستم‌های بسته انجام دهند، انتخاب بز سانن به دلیل ظرفیت بالاتر تولید شیر، مناسب‌تر است.

برای مطالعه اطلاعات انواع آخور ویژۀ بز، کلیک کنید

اما بزهای آلپاین نیز تفاوت تولید شیر قابل توجهی با بزهای سانن ندارند و از طرفی مقاومت آنها نسبت به بیماری‌ها و شرایط سخت محیطی مطلوب است. بنابراین در این شرایط پرورش هر یک از این دو نژاد قابل توصیه است.

ولی انتخاب بز آلپاین به دلیل انطباق بیشتر ویژگی‌های آن با شرایط کوچ، قدرت پیاده روی و کوه پیمایی و استفاده بهتر از مراتع بالادست، برای دامدارانی که قصد کوچ‌های میان مدت و طولانی مدت را دارند، نسبت به سایر نژادهای مشابه مزیت دارد.

بز آلپاین

با توجه به خصوصیات و ویژگی‌های خاص بز نژاد آلپاین و تطابق آن با اقلیم‌های ایران، به نظر می‌رسد اگر برنامه ریزی به سمت تولید بز آلپاین کوچ رو ایرانی باشد، موفقیت‌های چشمگیرتری را عاید دامداران، بخصوص عشایرها خواهد نمود.

جدول مقایسه تولید و خصوصیات شیرواری بزهای سانن، آلپاین و بزهای بومی ایران:

صفات شیرواریساننآلپاینبزهای بومی ایران
میانگین تعداد روزهای شیردهی313296120-180
مقدار شیر در هر دوره (لیتر)99691580-150
درصد پروتئین شیر3.283.423.3-3.6
درصد چربی شیر3.63.83.8-4.5

در حال حاضر بز آلپاین و سانن در برخی نقاط کشور بر اثر آمیخته گری بزهای سانن و آلپاین با بزهای بومی ایجاد شده‌اند. با توجه به خصوصیات و ویژگی نژادهایی مانند آلپاین و سانن، دامداران زیادی مایل به توسعه این نژاد و جایگزینی آن با سایر بزهای بومی خود شده‌اند.

اگر تمام اقدامات یک دامدار هدفمند و با توجه به نیاز هر منطقه باشد، می‌توان از این نژادهای پر تولید برای افزایش راندمان تولید در واحد سطح و ایجاد اشتغال پایدار استفاده کرد. www.arashsaedi.com

تغذیه بز آلپاین از علوفه هیدروپونیک

اسفاده از خوراک‌های تازه، غنی، سبک و بویژه ارزان قیمت در کنار کیفیت بالا (همچون علوفه هیدروپونیک) می‌تواند سودآوری دامدارانی که قصد راه اندازی یک دامداری صنعتی دارند را تضمین نماید. علوفه هیدروپونیک با قابلیت تولید در تمام فصول سال با یک قیمت مشخص (هزینه تمام شده ثابت) می‌تواند منبعی قابل اطمینان تامین علوفه برای دامدار باشد.

تغذیه بز آلپاین از علوفه هیدروپونیک

 

تغذیه بز آلپاین از علوفه هیدروپونیک

 

علوفه هیدروپونیک چیست؟

مشاور برنامه‌ریزی معاونت امور تولیدات دام (علیرضا خواجه) در ارتباط با پرورش دام‌های سبک در کشور گفت:

از شیر این دام‌ها می‌توان انواع پنیر و ماست مرغوب تهیه کرد که قیمت بالایی نیز دارند. همان‌طور که فرانسه نیز اکنون 22 نوع پنیر از شیر دام‌های سبک را به تمام دنیا صادر می‌کند.

برای مطالعه اطلاعات نحوه مبارزه با مگس در دامداری، کلیک کنید

ناگفته نماند به گفته امیر طاهری‌ یگانه، معاون اصلاح‌نژاد دام‌های سبک، انجام کارهای تحقیقاتی درباره گوسفند دقیقا همپای بز در کشور انجام می‌شود. بنابراین به نظر می‌رسد در آینده‌ای نه‌چندان دور، شاهد رشد و توسعه مراکز پرورش صنعتی دام‌های سبک باشیم.

(ورود شیر بز و گوسفند به کارخانه‌ها)

پنیر بز

مطالب مرتبط:

1- بز سانن (قسمت اول)

2- بز سانن (قسمت دوم)

3- خواص شیر بز

27 دیدگاه در “دامداری نوین 2 – بز آلپاین

  1. با سلام و عرض ادب
    بنده حدود 3 ماهه که راجع به فادر هیدروپونیک تحقیق میکنم. ظاهرا از لحاظ ماده خشک و انرژی بازدهی منفی داره.
    آیا خوش خوراکی و هضم بهتر به این نقص میچربه یا نه؟
    راهنمایی بفرمایید.
    باتشکر

    1. سلام
      علوفه هیدروپونیک فقط از نظر مقدار ماده خشک کاهش داره ولی از نظر ویتاین، انرژی، مواد معدنی و بویژه پروتئین افزایش نشون میده
      خوش خوراکی و هضم بالا هم جزو ویژگی های اصلی این علوفه هست.

  2. با سلام و سپاس
    اگر لطف فرموده و محلی جهت خرید بر الپاین یا ساتن معرفی کنید .همراه با شماره تماس، ممنون خواهم شد.

      1. باسلام وتشکر ازارایه مطالب مفیدتون.بنده هم درحال تکمیل اطلاعات واستفاده ازتجارب دوستان مجرب درخصوص پرورش بز نژاد الپاین هستم…وقصد راه اندازی دامداری سبک دراین خصوص در شمال شرق خراسان شمالی هستم،لطفا درخصوص نحوه ی ورود به این کار هم ازاطلاعات علمی وکلاسیک دانشگاهی وهم ازتجربیات شخصیتون مارو بهره مند بفرمایید.با تشکر

  3. با سلام جناب ساعدی. لطفا یک مرکز جهت خرید آلپاین معرفی بفرمایید ممنون میشم.
    اگه آلپاین نبود سانن را زحمت بکشید

  4. سلام خسته نباشید اگه میشه یه مرکز معرفی کنید برای خرید بز آلپاین ترجیحا اصفهان باشه
    ادرس و شماره ی این مرکز بدید لطفا
    خیلی ممنون

  5. سلام
    با تشکر از لطف و محبت شما
    لطفا اطلاعات مفید از مراکز خرید بز سانن
    و بز آلپاین(در صورت امکان اصفهان)

    را برای بنده ارسال فرمایید
    سپاس فراوان

  6. سلام ،اگه ممکنه ادرس یک مرکز پرورش سانن یا الپاین نزدیک کرمان یا سیرجان میخواستم و معرفی یک مشاور در این زمینه ،با تشکر

  7. سلام آیا اطلاع دارید از توجیح اقتصادی بز های سانن و آلپاین؟
    مثلا یک گله 100 راسی چقدر توجیه اقتصادی داره؟
    با توجه به قیمت علوفه و میزان خوراک روزانه هر راس…….

    ممنون از الطاف شما

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *